على زمانى قمشه اى

302

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

محمد بن ايوب طبرى ( بعد از 485 ق ) محمد بن ايوب طبرى ، رياضىدان ، حاسب و منجم عصر عباسى است . « 1 » زرقالى اندلسى ( م 493 ق ) ابو اسحاق ، ابراهيم بن يحيى النقّاش ، معروف به ابن زرقيال يا زرقالى ، از مردم قرطبه ، در طليطله به اعمال نجومى اشتغال داشت ، و با كثرت شهرت ، از حال او اطلاع چندانى در دست نيست . ابن زرقيال در طليطله 5 سال پيش از ورود مسيحيان بدان شهر به سال 472 ق ، رصد مىكرد و زيجى ترتيب داد كه به زيج طليطله معروف و در كتابخانه ملى پاريس موجود است . ابن زرقيال آلتى اختراع كرد موسوم به صحيفه زرقيال ، يا ربع زرقالى ، كه نوعى اسطرلاب است . و چون آن را به مشرق آوردند منجمان به زحمت مقصود و طرز عمل آن را دريافتند . خود ابن زرقيال آن را شرح كرده و ترجمهء لاتينى آن در كتابخانه ملى پاريس نگهدارى مىشود . ابن زرقيال رصدهايى داشته و ابن حمّاد سه زيج از روى رصدهاى او ترتيب داده است . « 2 »

--> ( 1 ) . لغت‌نامه دهخدا ، مادّه طبرى . ( 2 ) . لغت‌نامه دهخدا ، ماده ابن زرقيال .